Historia muzeum i Spółki Muzealnej

Powstanie jičínskiej Spółki Muzealnej było poprzedzone utworzeniem spółek gospodarczych, które prowadziły działalność fachową i wystawową.

Od początku lat 50. XIX wieku pracowała w Jičínie Okręgowa Grupa Gospodarcza (Krajský hospodářský spolek), filia Patriotycznej Spółki Gospodarczej (Vlastenecká hospodářská společnost) w Pradze. Jednak z powodu zmiany stosunków politycznych w czeskim środowisku nie potrafiła się odnaleźć i do roku 1860 wykazywała znikomą działalność.

Do rzeczywistego odrodzenia działalności muzeum doszło dopiero w roku 1883, bodźcem była Jedność Litracka (Literární jednota) w Jičínie. Został opracowany regulamin, gdzie gmina jičínská zobowiązała się, iż oprócz przedmiotów, które położyła jako fundament muzeum w każdym roku udzieli pomocy finansowej i załatwi godne pomieszczenia. Dopiero gromadzenie materiałów do Wystawy Etnograficznej (Národopisná výstava) (1895), której idea powstała już w okresie przygotowań do Wystawy Jubileuszowej (Jubilejní výstava) (1891) była motywacją do organizowanego zbierania i działalności wystawczej w poszczególnych okręgach. Później uzyskało Okręgowe Muzeum (Krajinské muzeum) pomieszczenia w nowym budynku Kasy Oszczędności (Obecní spořitelna) i wtedy można było instalować stałą ekspozycję muzeum.
Działalność muzeum opierała się z początku o zbiór materiałów, ich konserwację i zapewnienie odpowiedniego ułożenia. Od roku 1933 rozpoczęła się działalność publikacyjna. Wydano dwie broszurki rocznikowe (1933, 1934). W roku 1935 została założona Kolekcja Spółki Muzealnej (Sborník Muzejního spolku) v Jičíně, którego wydawanie w protektoracie, w dniu 23 maja 1941 było wstrzymane. Po wojnie już Kolekcja nie została wznowiona.

Powoli zaczęło muzeum brakować pomieszczeń do składowania zebranych przedmiotów. W czasach okupacji, kiedy było więcej archiwii i książek różnych związków, muzeum zamknięto. Do ponownego otwarcia doszło 1 kwietnia 1947. Stan zbiorów w tym okresie wynosił ok. 20 tysięcy sztuk i 30 tysięcy książek. Lecz już 3 maja 1948 muzeum było zmuszone opuścić swą siedzibę. Nowe pomieszczenia otrzymało w pierwszym piętrze zamku, gdzie uwolniło się pomieszczenie po dotychczasowym urzędzie zaopatrzeniowym. Uroczyście zostało otwarte 12 czerwca 1949.

W roku 1969 rozpoczęto rekonstrukcję zamku i w związku z tym zostało muzeum dla zwiedzających zamknięte. Otwarte zostało 25 lutego 1989. Od roku 1992 rozpoczęło muzeum wydawanie Gazety Muzeum (Muzejní noviny) poświęcone historii okolicznych gmin, które nieregularnie uzupełnia wydanie nadzwyczajne.

W roku 1993 została udostępniona wystawa z okazji 700. rocznicy założenia miasta z dużym portretem Albrechta z Valdštejna. W tym samym roku został 5 czerwca (po niemal ćwierć wieku) publicznie przedstawiony Salonik Konferencyjny (Konferenční síň), miejsce pertraktacji dyplomatycznych między Austrią, Prusami i Rosją przeciw Napoleonowi w roku 1813. W dniu 20 września 1994 odbyło się uroczyste otwarcie ekspozycji twórczości malarza akademicznego Radka Pilařa. W roku 1995 poprzez instalację części przyrodniczej została zakończona ekspozycja krajoznawcza. W kwietniu 1998 została udostępniona Kaplica pańska kościoła św. Jakuba a wystawa Katedra wśród krajobrazu stała się częścią trasy zwiedzania. W roku 1999 została w dużej sali instalowana ekspozycja Valdštejn i jezuici. W roku 2000 odbyły się prace budowlane mające za cel udostępnienie zamkniętych pomieszczeń muzeum razem z utworzeniem sali gier i warsztatu Muzeum Gry. W tym samym roku została ekspozycja Radka Pilařa przeniesiona do Miejskiego Punktu Informacji (Městské informační centrum). W połowie roku 2001 zostały pomieszczenia ekspozycji krajoznawczej i inne pomieszczenia wystawowe w górnym piętrze zamku z powodu rekonstrukcji sufitów zamknięte dla zwiedzających.

W dniu 1 czerwca 2002 została otwarta ekspozycja krajoznawcza i korytarz wystawowy muzeum. W dniu 15 czerwca muzeum przedstawiło zwiedzającym unowocześnioną ekspozycję krajoznawczą połączoną z interaktywnym spodobem zwiedzania, pochodzącym z sali gier i warsztatu Powiatowego Muzeum i Galerii Jičín – Muzeum Gry. Za takie nowe podejście do ekspozycji uzyskało w roku 2003 nasze muzeum najbardziej prestiżowe wyróżnienie krajowe - 1. miejsce w krajowym konkurse Gloria musaealis.